تفاوت علائم آنفولانزا و کرونا
مقدمه: شباهتها و تفاوت علائم آنفولانزا و کرونا
آنفولانزا (اینفلوئنزا) و بیماری کووید-۱۹ (کرونا) هر دو بیماریهای تنفسی ویروسی هستند که علائم مشابه زیادی دارند و تشخیص آنها تنها بر اساس علائم دشوار است. آنفولانزا توسط ویروسهای اینفلوئنزا (معمولاً انواع A و B) ایجاد میشود، در حالی که کرونا ناشی از ویروس SARS-CoV-2 است که از سال ۲۰۱۹ ظاهر شده و واریانتهای متعددی مانند امیکرون و زیرواریانتهای فعلی (مانند Stratus یا XFG در سال ۲۰۲۵) دارد.
شباهتهای کلی:
- هر دو از طریق قطرات تنفسی، تماس نزدیک و سطوح آلوده منتقل میشوند.
- علائم مشترک شامل تب، سرفه، خستگی، بدندرد، سردرد، گلودرد، آبریزش بینی و گاهی مشکلات گوارشی مانند اسهال است.
- هر دو میتوانند خفیف، شدید یا حتی بدون علامت باشند و در افراد پرخطر (سالمندان، افراد با بیماریهای زمینهای) عوارض جدی مانند ذاتالریه ایجاد کنند.
- پیشگیری مشابه: واکسن، شستشوی دست، ماسک و فاصله اجتماعی مؤثر است.
تفاوت علائم آنفولانزا و کرونا:
- شروع علائم: آنفولانزا معمولاً ناگهانی و شدید (مانند “ضربه ناگهانی”) است، در حالی که کرونا اغلب تدریجی ظاهر میشود و ممکن است با علائم شبیه سرماخوردگی شروع شود.
- دوره نهفتگی: آنفولانزا ۱-۴ روز (معمولاً ۲ روز)، کرونا ۲-۱۴ روز.
- مدت مسری بودن: افراد مبتلا به کرونا طولانیتر (تا چند هفته در برخی موارد) مسری هستند.
- شدت بیماری: در سالهای اولیه، کرونا شدیدتر بود، اما با واکسنها و واریانتهای جدید (۲۰۲۵)، شدت آن کاهش یافته و شبیه آنفولانزا شده، هرچند هنوز میتواند عوارض طولانیمدت (لانگ کووید) ایجاد کند.
- علائم اختصاصی: از دست دادن حس بویایی و چشایی همچنان در کرونا شایعتر است (هرچند در واریانتهای جدید کمتر)، در حالی که در آنفولانزا نادرتر رخ میدهد.
علائم مشترک بین آنفولانزا و کرونا
آنفولانزا و کرونا هر دو بیماریهای تنفسی ویروسی هستند و علائم مشابه زیادی دارند، به طوری که اغلب نمیتوان تنها بر اساس علائم آنها را از هم تشخیص داد. این شباهتها به دلیل تأثیر هر دو ویروس بر سیستم تنفسی است و شدت علائم میتواند از خفیف تا شدید متغیر باشد.
علائم مشترک اصلی:
- تب یا لرز: یکی از شایعترین علائم در هر دو بیماری، اغلب بالا (بالای ۳۸ درجه).
- سرفه: معمولاً خشک در کرونا، اما میتواند در هر دو مرطوب یا خشک باشد.
- خستگی شدید: احساس ضعف و کوفتگی که ممکن است طول بکشد.
- درد عضلانی و بدندرد: احساس درد در سراسر بدن، به ویژه در آنفولانزا شدیدتر.
- سردرد: شایع در هر دو.
- گلودرد: درد یا تحریک گلو.
- آبریزش یا گرفتگی بینی: شبیه سرماخوردگی.
- تنگی نفس یا مشکل تنفسی: در موارد شدیدتر، بیشتر در افراد پرخطر.
- اسهال یا استفراغ: گاهی رخ میدهد، به ویژه در کودکان یا موارد گوارشی.
علائم اختصاصی کرونا (مانند از دست دادن حس بویایی و چشایی)
هرچند آنفولانزا و کرونا علائم مشترک زیادی دارند، اما برخی علائم بیشتر با کرونا مرتبط هستند و میتوانند در تشخیص افتراقی کمک کنند. با تکامل ویروس و ظهور واریانتهای جدید مانند Stratus (XFG) و Nimbus که اکنون غالب هستند، برخی علائم اختصاصی قدیمی کمتر شایع شدهاند، اما همچنان وجود دارند.
علائم اختصاصی یا شایعتر در کرونا:
- از دست دادن یا تغییر حس بویایی (آنوسمی) و چشایی (آگوزی): این علامت کلاسیک کرونا است و در آنفولانزا بسیار نادر رخ میدهد. در واریانتهای اولیه (مانند دلتا) شایعتر بود (تا ۵۰-۸۰%)، اما در واریانتهای امیکرون و جدیدتر (۲۰۲۵) کمتر دیده میشود (حدود ۶-۱۷% موارد). با این حال، CDC همچنان آن را به عنوان علامتی که “بیشتر در کرونا شایع است” فهرست میکند. این از دست دادن اغلب ناگهانی و بدون گرفتگی بینی رخ میدهد.
- گلودرد شدید (مانند “تیغ در گلو” یا razor blade sore throat): به ویژه در واریانت Nimbus گزارش شده و کمتر در آنفولانزا دیده میشود.
- تنگی نفس یا مشکل تنفسی شدید: در موارد متوسط تا شدید کرونا شایعتر است، در حالی که در آنفولانزا معمولاً با عوارض ثانویه همراه است.
تفاوت علائم آنفولانزا و کرونا در شروع علائم (ناگهانی در آنفولانزا، تدریجی در کرونا)
یکی ازتفاوت علائم آنفولانزا و کرونا، نحوه شروع علائم است که میتواند در تشخیص اولیه کمک کند، هرچند این تفاوت همیشه مطلق نیست.
آنفولانزا:
- علائم معمولاً ناگهانی و شدید شروع میشوند. بسیاری از افراد توصیف میکنند که احساس میکنند “ناگهان با کامیون برخورد کردهاند.
- تب بالا، بدندرد شدید، خستگی و سرفه اغلب در عرض چند ساعت ظاهر میشوند.
- این شروع ناگهانی به دلیل حمله سریع ویروس اینفلوئنزا به سیستم تنفسی است.
کرونا:
- علائم اغلب تدریجی ظاهر میشوند. ممکن است با علائم خفیف مانند گرفتگی بینی، گلودرد خفیف یا خستگی شروع شود و طی چند روز شدیدتر گردد.
- در واریانتهای فعلی، علائم بیشتر شبیه سرماخوردگی تدریجی است و کمتر ناگهانی و انفجاری مانند آنفولانزا رخ میدهد.
دوره نهفتگی و زمان ظاهر شدن علائم
دوره نهفتگی مدت زمانی است که از لحظه ورود ویروس به بدن تا ظاهر شدن اولین علائم میگذرد. یکی از تفاوت علائم آنفولانزا و کرونا دوره نهفتگی است، این دوره در آنفولانزا کوتاهتر و ثابتتر است، در حالی که در کرونا کوتاهتر از سویههای اولیه شده، اما همچنان متغیرتر است.
| ویژگی | آنفولانزا | کرونا |
|---|---|---|
| دوره نهفتگی | ۱-۴ روز (میانگین ۲ روز) | ۲-۱۴ روز (میانگین ۳-۵ روز؛ در واریانتهای ۲۰۲۵ اغلب ۳-۴ روز) |
| زمان ظاهر شدن علائم | معمولاً ناگهانی، ظرف ۱-۴ روز پس از مواجهه | اغلب تدریجی، ظرف ۳-۵ روز (در واریانتهای جدید کوتاهتر) |
| نکته کلیدی | علائم سریع و شدید ظاهر میشوند | ممکن است بدون علامت یا با تأخیر بیشتر باشد؛ مسری بودن زودتر شروع میشود |
این تفاوت علائم آنفولانزا و کرونا کمک میکند تا در فصل زمستان که هر دو ویروس شیوع دارند، سرنخ اولیهای برای تشخیص داشته باشیم، اما تشخیص دقیق تنها با تست (ترجیحاً تست ترکیبی آنفولانزا و کرونا) ممکن است. اگر پس از مواجهه با فرد بیمار، علائم ناگهانی ظاهر شد، احتمال آنفولانزا بیشتر است؛ اما در هر صورت، زود تست دهید تا درمان ضدویروسی مناسب شروع شود. واکسن بهروز هر دو بیماری بهترین پیشگیری است.
شدت بیماری و عوارض احتمالی
هر دو بیماری آنفولانزا و کووید-۱۹ (کرونا) میتوانند از خفیف تا شدید باشند و عوارض جدی ایجاد کنند، اما تفاوت علائم آنفولانزا و کرونا در شدت کلی و نوع عوارض وجود دارد.
شدت کلی بیماری در سال ۲۰۲۵:
- با واکسنها، ایمنی جمعی و واریانتهای فعلی کرونا (مانند XFG و زیرواریانتها مانند Stratus)، شدت کرونا کاهش یافته و اغلب خفیفتر از سویههای اولیه است، شبیه به آنفولانزا یا سرماخوردگی شدید.
- آنفولانزا در فصل ۲۰۲۵-۲۰۲۶ (به ویژه با زیرکلاد K از H3N2) در برخی مناطق شدیدتر گزارش شده و باعث بستری و مرگومیر بیشتری در کودکان و سالمندان شده، اما شدت کلی هر دو بیماری مشابه است.
- هر دو میتوانند منجر به بستری، نیاز به اکسیژن و مرگ شوند، به ویژه در گروههای پرخطر (سالمندان، افراد با بیماریهای زمینهای مانند دیابت، بیماری قلبی، چاقی یا ضعف ایمنی).
عوارض احتمالی مشترک:
- ذاتالریه (پنومونی)
- نارسایی تنفسی
- عفونتهای ثانویه باکتریایی (شایعتر در آنفولانزا)
- تشدید بیماریهای زمینهای (مانند آسم یا بیماری قلبی)
- سندرم التهابی چندسیستمی (MIS، به ویژه در کودکان)
عوارض اختصاصیتر:
- کرونا: لانگ کووید (علائم طولانیمدت مانند خستگی مزمن، مه مغزی، تنگی نفس، مشکلات قلبی یا عصبی) که در حدود ۶% موارد رخ میدهد (کمتر از قبل، اما همچنان شایعتر از آنفولانزا). این عارضه میتواند ماهها یا سالها طول بکشد.
- آنفولانزا: عفونتهای باکتریایی ثانویه (مانند پنومونی باکتریایی) شایعتر است و در کودکان میتواند شدیدتر باشد.
نحوه انتقال و مدت مسری بودن
هر دو بیماری آنفولانزا و کووید-۱۹ (کرونا) عمدتاً از طریق قطرات تنفسی (هنگام سرفه، عطسه، صحبت یا تنفس) منتقل میشوند و میتوانند از طریق ذرات کوچک هوایی (ایروسل) در فضاهای بسته پخش شوند. انتقال از سطوح آلوده کمتر شایع است، اما ممکن رخ دهد.
شباهتها در انتقال:
- هر دو ویروس عمدتاً از افراد علامتدار یا پیشعلامتی (قبل از ظاهر شدن علائم) منتقل میشوند.
- انتقال در تجمعات، فضاهای بسته و بدون تهویه مناسب بیشتر است.
- افراد بدون علامت نیز میتوانند ویروس را منتقل کنند، اما این در کرونا شایعتر است.
تفاوت علائم آنفولانزا و کرونا در انتقال و مسری بودن:
- آنفولانزا: افراد معمولاً از ۱ روز قبل از شروع علائم تا ۵-۷ روز پس از آن مسری هستند (بیشترین مسری بودن در ۳-۴ روز اول بیماری). کودکان و افراد با سیستم ایمنی ضعیف ممکن است طولانیتر مسری باشند.
- کرونا: افراد اغلب از ۱-۲ روز (یا حتی تا ۴۸ ساعت) قبل از شروع علائم مسری میشوند و مدت مسری بودن طولانیتر است – معمولاً تا ۸-۱۰ روز پس از شروع علائم (یا بیشتر در موارد شدید یا افراد پرخطر). در واریانتهای فعلی مانند XFG مسری بودن بالا در روزهای اول علائم است، اما افراد ممکن است هفتهها ویروس دفع کنند، هرچند خطر انتقال پس از ۵-۷ روز کاهش مییابد.
جدول مقایسه علائم آنفولانزا و کرونا
علائم آنفولانزا و کرونا بسیار مشابه هستند و نمیتوان تنها بر اساس علائم آنها را از هم تشخیص داد. با واریانتهای فعلی کرونا مانند XFG (Stratus)، علائم اغلب خفیفتر و شبیه سرماخوردگی است، اما همچنان همپوشانی زیادی وجود دارد. تست ترکیبی بهترین راه تشخیص است.
| علامت | آنفولانزا (اینفلوئنزا) | کرونا | نکته کلیدی (۲۰۲۵) |
|---|---|---|---|
| تب یا لرز | شایع (اغلب بالا و ناگهانی) | شایع | مشترک |
| سرفه | شایع (خشک یا مرطوب) | شایع (اغلب خشک) | مشترک |
| خستگی شدید | شایع و شدید | شایع | مشترک |
| درد عضلانی و بدندرد | بسیار شایع و شدید | شایع | شدیدتر در آنفولانزا |
| سردرد | شایع | شایع | مشترک |
| گلودرد | شایع | شایع (گاهی شدیدتر در واریانتهای جدید) | مشترک |
| آبریزش یا گرفتگی بینی | شایع | شایع | مشترک |
| تنگی نفس | در موارد شدید | شایعتر در موارد متوسط تا شدید | بیشتر در کرونا |
| از دست دادن حس بویایی/چشایی | نادر (معمولاً به دلیل گرفتگی بینی) | شایعتر (هرچند در واریانتهای ۲۰۲۵ کمتر، حدود ۶-۱۷%) | اختصاصیتر به کرونا |
| اسهال یا مشکلات گوارشی | گاهی (بیشتر در کودکان) | گاهی | مشترک |
| شروع علائم | ناگهانی (مانند “ضربه ناگهانی”) | اغلب تدریجی | تفاوت کلاسیک، اما کمتر برجسته در ۲۰۲۵ |
اهمیت تست برای تشخیص دقیق
با توجه به شباهت زیاد علائم آنفولانزا و کرونا، تشخیص دقیق تنها بر اساس علائم تقریباً غیرممکن است. در فصل زمستان ۲۰۲۵-۲۰۲۶ که هر دو ویروس همزمان شیوع دارند، تست تشخیصی نقش کلیدی در مدیریت بیماری دارد.
چرا تست ضروری است؟
- تشخیص افتراقی دقیق: علائم مشترک مانند تب، سرفه، خستگی و بدندرد نمیتوانند آنفولانزا را از کرونا جدا کنند. تست کمک میکند ویروس دقیق شناسایی شود.
- درمان مناسب و زودرس:
- آنفولانزا: داروهای ضدویروسی مانند تامیفلو (Oseltamivir) یا زوفلوکسا اگر در ۴۸ ساعت اول شروع شوند، شدت و مدت بیماری را کاهش میدهند.
- کرونا: داروهایی مانند پاکسلووید (Paxlovid) برای افراد پرخطر مؤثر هستند.
- بدون تست، ممکن است درمان اشتباه یا تأخیری رخ دهد و عوارض افزایش یابد.
- شناسایی عفونت همزمان: هرچند نادر، اما ممکن است فرد همزمان به هر دو ویروس مبتلا شود که بیماری را شدیدتر میکند. تست ترکیبی این را تشخیص میدهد.
- کاهش انتقال: تشخیص سریع اجازه میدهد فرد زودتر ایزوله شود و از پخش ویروس جلوگیری کند.
- گروههای پرخطر: سالمندان، کودکان، بارداران و افراد با بیماری زمینهای (دیابت، بیماری قلبی) بیشتر سود میبرند، زیرا تست زودرس میتواند از بستری و مرگ جلوگیری کند.
انواع تستهای موجود در ۲۰۲۵:
- تستهای ترکیبی خانگی (At-home combo tests): مانند iHealth، Flowflex Plus، BinaxNOW یا Healgen که همزمان کرونا، آنفولانزای A و B را تشخیص میدهند. نتایج در ۱۵-۲۰ دقیقه، دقت بالا (حساسیت بالای ۹۰% برای موارد علامتدار) و بدون نیاز به مراجعه به آزمایشگاه.
- تستهای آزمایشگاهی (PCR یا آنتیژن): دقیقتر، به ویژه برای موارد منفی خانگی که مشکوک هستند.
راههای پیشگیری (واکسن، ماسک و …)
پیشگیری از آنفولانزا و کرونا در زمستان بسیار مهم است، زیرا هر دو ویروس همزمان شیوع دارند و واریانتهای فعلی کرونا مانند XFG (Stratus) غالب هستند. بهترین راهکارها ترکیبی از واکسن و اقدامات فردی است که شدت بیماری، بستری و انتقال را کاهش میدهد.
واکسنزنی: مهمترین راه پیشگیری
- واکسن آنفولانزا ۲۰۲۵-۲۰۲۶ برای همه افراد بالای ۶ ماه توصیه میشود و شدت بیماری را به طور قابل توجهی کاهش میدهد (حتی اگر با زیرکلاد K H3N2 کاملاً مطابقت نداشته باشد).
- واکسن کووید-۱۹ بهروز برای افراد بالای ۶ ماه بر اساس تصمیمگیری مشترک با پزشک توصیه میشود، به ویژه برای سالمندان، افراد پرخطر و کسانی که واکسن قبلی نزدهاند.
- واکسنها را میتوان همزمان تزریق کرد و بهترین زمان شهریور تا آبان است، اما تا پایان فصل هم مؤثر است.
استفاده از ماسک
- ماسک (به ویژه N95 یا KN95 خوب فیتشده) لایه حفاظتی اضافی ایجاد میکند، به خصوص در فضاهای بسته، شلوغ یا هنگام علائم تنفسی.
- ماسک بیشتر از پخش ویروس توسط فرد بیمار جلوگیری میکند و در مکانهای پرریسک مانند حملونقل عمومی یا بیمارستان مفید است.
- اگر علائم دارید یا در گروه پرخطر هستید، ماسک بزنید تا دیگران را حفاظت کنید.
اقدامات بهداشتی روزانه
- شستشوی مکرر دستها با آب و صابون (حداقل ۲۰ ثانیه) یا الکل ۶۰%.
- تهویه مناسب فضاها (باز کردن پنجره، استفاده از فن یا فیلتر هوا).
- فاصله اجتماعی (حداقل ۱ متر) در تجمعات.
- اگر علائم دارید، در خانه بمانید و از دیگران دوری کنید (ایزوله شدن تا بهبود).
- پوشاندن دهان و بینی هنگام سرفه یا عطسه با آرنج یا دستمال.
نکته:
با افزایش موارد آنفولانزا (به ویژه در کودکان و سالمندان) و کرونا، این اقدامات لایهای بهترین حفاظت را فراهم میکنند. واکسن شدت را کم میکند، اما اقدامات فردی انتقال را کاهش میدهد. اگر در گروه پرخطر هستید (سالمند، باردار، بیماری زمینهای)، با پزشک مشورت کنید و واکسن بزنید. این راهها نه تنها خودتان، بلکه اطرافیان را هم حفاظت میکنند.
نتیجهگیری: چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم
آنفولانزا و کرونا علائم بسیار مشابهی دارند و در زمستان ۲۰۲۵-۲۰۲۶ همزمان شیوع گستردهای دارند، بنابراین تشخیص دقیق بدون تست ممکن نیست. بهترین کار این است که با ظاهر شدن علائم تنفسی، سریع تست ترکیبی خانگی (برای هر دو ویروس) انجام دهید و در خانه استراحت کنید، مایعات زیاد بنوشید و علائم را کنترل کنید.
فوری به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید اگر یکی از علائم زیر را داشتید:
- تنگی نفس شدید یا احساس اینکه نمیتوانید نفس بکشید
- درد یا فشار مداوم در قفسه سینه
- گیجی، عدم توانایی بیدار ماندن یا سردرگمی ناگهانی
- تب بالا (بالای ۳۹ درجه) که با دارو پایین نمیآید (به ویژه در کودکان)
- لبها یا صورت کبود شدن
- سرگیجه شدید هنگام ایستادن یا ضعف زیاد که نمیتوانید فعالیت کنید
- علائم کمآبی شدید (دهان خشک، کاهش ادرار، گریه بدون اشک در کودکان)
در شرایط زیر حتی اگر علائم خفیف است، زودتر با پزشک مشورت کنید:
- افراد پرخطر: سالمندان بالای ۶۵ سال، کودکان زیر ۵ سال (به ویژه زیر ۲ سال)، زنان باردار یا تازهزایمانکرده، افراد با بیماریهای زمینهای (دیابت، بیماری قلبی-عروقی، بیماری ریوی مزمن، چاقی شدید، ضعف سیستم ایمنی، سرطان، بیماری کلیوی)
- علائم بیش از ۷-۱۰ روز طول بکشد یا پس از بهبود اولیه بدتر شود
- سرفه شدید همراه با خلط خونی یا تنفس صدادار
در نهایت، واکسن بهروز هر دو بیماری، تست زودرس و اقدامات پیشگیرانه (ماسک، شستشو، تهویه) بهترین راه حفاظت از خود و اطرافیان هستند. اگر شک داشتید، بهتر است زودتر اقدام کنید – تأخیر میتواند عوارض را افزایش دهد. سلامتی شما مهم است.
دیدگاهتان را بنویسید
می خواهید در گفت و گو شرکت کنید؟خیالتان راحت باشد :)